27 Temmuz 2017 Perşembe

2019 Yılından İtibaren Plastik Poşetler Ücretli Oluyor

Yeni Ambalaj Atıkları Yönetmeliği Taslağı Yayımlandı


Gündeme geldiği zamandan beri çeşitli tartışmalara sebep olan plastik poşetlerin ücretli olarak satılması ile ilgili konu Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü birimine ait internet sitesinde yayına alınan Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmelik Taslağı içerisinde kendisine yer buldu. Taslağa göre Yönetmelik 1 Ocak 2018 tarihinden itibaren devreye girecek. Plastik poşetler ise 1 Ocak 2019 tarihi itibariyle ücretsiz olarak satılamayacak. Tabi bu durum piyasadaki bütün plastik poşetler için geçerli olmayacak.

Konuyla ilgili 24 Ağustos 2011 tarihinden beri halen yürürlükte olan yönetmelikten farklı olarak bu yönetmelikte Avrupa Birliği kriterlerini de esas alarak özellikle daha önce tek bir tanım altında poşet olarak geçen torbaların; hafif plastik torbalar ve çok hafif plastik torbalar şeklinde ayrılması özellikle dikkat çekiyor. Yönetmeliğe göre 50 mikron altındaki poşetler, hafif plastik torba tanımında değerlendirilirken kalınlığı 15 mikron altında olan ve açık gıdalar ve hijyen amaçlı kullanılan poşetler ise çok hafif plastik torbalar olarak ayrı bir şekilde tanımlanıyor.

Dikkat çeken başka bir ayrıntı ise bu şekilde tanımlanan hafif plastik torbaların kullanımının 2019 tarihi itibariyle %90 oranına, 2025 itibari ile de %40 oranına azaltılması ile ilgili hedeflerin yönetmeliğie girmesi şeklinde. Bu bağlamda alınan önlemlerden biri de hafif plastik poşetlerin 1 Ocak 2019 itibariyle ücretsiz bir şekilde dağıtılamayacağı şeklinde. Bu düzenlemenin Avrupa Birliği Komisyonu Ambalaj Atıkları yönetmeliğinde 29 Nisan 2015 yılında yapılan düzenlemeye uygunluk sağlamak amacıyla yapıldığı gözüküyor.  Avrupa Birliği Çevre Komisyonu da yönetmeliğinde hafif plastik torbaları azaltmak amaçlı hedefleri koymuştu.

Oxo-Katkılı Poşetlerle ilgili Olumsuz İddialar


Avrupa Birliği Çevre Komisyonunun yürürlükte olan yönetmeliğine bakıldığında, ülkemizde yayınlanan taslağa ek olarak EN13432 kompostlanabilirlik standardı ve oxo-bozunur plastik torbalara dair tanımların da gündeme geldiği belirtiliyor. Bu bağlamda oxo-bozunur poşetlerin çevreye olan olumsuz etkilerinin belirlenmesi amacıyla Mayıs 2017'ye kadar bir raporun hazırlanması gerektiği belirtiliyor. Raporun hazırlanmasının biraz gecikmeyle 2018'de tamamlanması planlanıyor. Bu tip poşetlerin de biyobozunur şeklinde pazarlanması nedeniyle, çevreye olan etkilerinin eksiksiz ve net bir şekilde anlaşılarak bu poşetler hakkında da yasal bir düzenleme yapılması öneriliyor. Henüz Çevre Bakanlığı tarafından yayımlanmış olan taslakta bu konularla ilgili maddeler mevcut değil.

Hali hazırda başta İtalya ve Fransa olmak üzere, 2018 yılından itibaren İspanya'da oxo-bozunur poşetlerin kullanımı yasaklanmış durumda.

Katkılar Plastikleri Biyobozunur Yapabilir mi? başlıklı yazımızda bu konunun detayına ve oluşturabileceği çevre problemlerine değinmiştik.

Taslakta Kompostlanabilir / Biyobozunur Poşetler Geçmiyor


Benzer şekilde Çevre Bakanlığı'nın yönetmelik taslağında biyolojik olarak bozunabilir atıklarla ilgili olarak tanımda bulunulurken, özellikle biyobozunur poşetlerin tanımlanması ile ilgili bir işaret ve ya etiketleme ile ilgili bir konu gündeme getirilmiyor. Bu da giderek büyümekte olan biyobozunur plastik pazarının kontrolünün sağlanması açısından bir problem teşkil edebilir.

Sonuç olarak hafif plastik poşet kullanımının azaltılması ve buna paralel olarak da çevreye atılmasının önlenmesi kapsamında alınan önlemler olumlu olsa da özellikle gelişmekte olan biyobozunur ve kompostlanabilir poşet pazarının gereksinimlerini karşılamıyor gözüküyor. Bu durumun özellikle Türkiye'de neredeyse bütün poşetlerde kullanılan ve poşetleri doğada çözünür yaptığı iddia eden katkıların büyük bir pazarı oluşturmasından olduğu söylenebilir. Fakat bu özellikteki poşetlerin çevreye olası olumsuz etkilerinin de hızlıca araştırılıp, belirlenmiş standartlara uygun olan muadillerden ayrımlarının ve bu konuda yasal düzenlemelerin de yapılması gerekiyor.

Kaynaklar:
1) Avrupa Parlamentosu Ambalaj ve Ambalaj Atığı Yönetmeliği 
http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32015L0720
2) Çevre Bakanlığı Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmelik Taslağı - http://www.csb.gov.tr/gm/cygm/index.php?Sayfa=sayfa&Tur=webmenu&Id=269
3) Çevre Bakanlığının hali hazırda yürürlükte olan yönetmeliği
http://www.csb.gov.tr/db/cygm/editordosya/YON-28035AmbalajAtikKont.docx




Hiç yorum yok :

Yorum Gönder